• Ellen van den Ende

  • Als jonge ballerina danste Ellen van den Ende zo'n beetje alle beroemde klassieke balletten en trad veel op in het buitenland. In 1981 opende ze haar opende ze haar balletschool aan de Kruislaan in de Watergraafsmeer. De bevlogen danseres en docente vertelt over de Vaganova-traditie, ademhaling en over wat ze haar leerlingen wil meegeven. 

  •  Het zithoekje is gehuld in kerstversiering, aan de wanden hangen tutu's en andere balletkostuums, relikwieen uit de balletwereld. En heel veel kaartjes in de vorm van een 25 voor het jubileum van de balletschool met vaak heel persoonlijke felicitaties. Een meisje schrijft: Ik kan me mijn jeugd niet zonder je balletschool voorstellen. "De reacties zijn ongelooflijk, Het doet met zo goed dat mensen zich hier thuis voelen", zegt Ellen van den Ende. De kerstversiering is door de dansdocenten en de ouders opgehangen. "De studio maak ik niet, dat doen we met z'n allen", zegt ze. Haar stem is warm en expressief. 

  • Geboren en getogen in Watergraafsmeer voelt ze zich sterk met de buurt verbonden. Haar moeder was een enthousiast amateur-danseres en Ellens ouders brachten hun zes kinderen, meisjes èn jongens, in contact met balletles. Twee ervan werden professioneel danser. "Op mijn derde begon ik bij docente Hans de Hoog in het verenigingsgebouw van Don Bosco onder de Christus Koningkerk", vertelt Ellen. "Als kind liep ik dan door de koolzaadvelden erachter. Dat was nog heel landelijk toen." 

  • Zwanenmeer

    "Ik heb het grote geluk dat mijn werk mijn hobby is. Ik ging naar het Fons Vitae en na elke schooldag naar de balletschool van het Nationaal Ballet. Eigenlijk wilde ik mijn studie in Rusland afmaken, maar daar kwam je destijds niet in."

    Joegoslavië lukte wel, en de piepjonge ballerina toog in 1969 met haar toenmalige partner, ook danser, naar Zagreb. "Het was geweldig. Een prachtig theater. We dansten alle grote balletten, het Zwanenmeer, Romeo en Julia, Les Sylphides. Ik was zó gelukkig! We werkten hard. 's Ochtends les, daarna repetitie, 's middags privé-les van een ex-prima ballerina en 's avonds optreden of weer repetitie. Alles volgens de Russische Vaganova-school , zoals bij het Kirov en Bolshoi-theater." Vloeiende bewegingen, een krachtige soepele rug en een samenspel van hoofd, lichaam en armen typeren de lyrisch-expressieve Vaganovastijl. Toen het balletgezelschap van Zagreb op studiereis naar Leningrad zou gaan bleken voor de Hollandse dansers geen visa te zijn geregeld en ging de zo vurig gewenste Ruslandreis voor hen niet door. "Dat was een van de grootste teleurstellingen in mijn leven", zegt een nu glimlachende Ellen. "Gek, hoe ambitieus je kunt zijn. Nu kan ik het relativeren, maar ik begrijp jonge mensen die er alles voor over hebben om hun doel te bereiken, zo goed."

     

  • "Ik heb het grote geluk dat mijn werk mijn hobby is."
  • Pina Bausch

    Na Zagreb volgden Trier en Wuppertal. "Dat was ook geweldig. Omdat het een klein theater was, deden we alles: dans, mime, toneel, veel solo's. Als je jong bent is dat geweldig, je kunt je ontwikkelen. In een groot theater krijg je vaak minder kansen." In totaal was ze zeven jaar in het buitenland. "We dansten de Notenkraker, Coppélia, maar ook balletten op moderne muziek, zoals de Vuurvogel, Raymonda, Le Sacre du Printemps, En opera, van Mozart tot Wagner."Toen Pina Bausch het gezelschap kwam leiden, werd het dansen steeds experimenteler. "De dansers moesten gillen, in een appel bijten en in het publiek spugen, in je blootje dansen. Dat was niets voor mij, hoewel ik de voorstellingen grandioos vind om te zien", aldus Van Den Ende. Ze verhuisde naar Wiesbaden, kreeg een zoontje dat ook mee op tournee ging. "Na anderhalf jaar ging dat niet meer

     

    Uit: 'Dwars door de Buurt' (2006) door Lot Lelieveld